Abow Creative
İçeriğe geç

Yapay Zekâ Görünürlüğü (GEO) Rehberi: ChatGPT, Gemini ve Google Yanıtlarında Kaynak Olmak

  • Yapay Zekâ Görünürlüğü
  • GEO
  • SEO
  • Yapısal Veri
  • llms.txt
Abow Creative8 dk okuma

ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Google’ın yapay zekâ yanıtlarında markanızın kaynak olarak geçmesi için net tanımlar, yapısal veri, llms.txt, Bing ve ölçüm adımları.

Müşterileriniz bir hizmeti ya da ürünü araştırırken artık yalnızca arama sonuçlarındaki bağlantılara bakmıyor. "Ankara’da kurumsal web sitesi yapan firmalar hangileri?" ya da "okulumuz için hangi CRM programı uygun?" gibi soruları ChatGPT, Gemini, Perplexity ve Copilot gibi asistanlara soruyor. Google da birçok aramada sonuçların üstünde yapay zekâyla yazılmış bir özet gösteriyor. Bu cevaplarda adı geçen birkaç markanın arasında değilseniz, o karşılaştırmanın dışında kalıyorsunuz.

Bu rehber, sitesini ve içeriğini bu yeni cevap biçimine hazırlamak isteyen işletmeler için yazıldı. Baştan söyleyelim: bir yapay zekâ asistanının cevabında yer almayı garanti eden bir yöntem yok. Ama kaynak gösterilme ihtimalinizi artıran, ölçülebilir ve büyük kısmı klasik SEO ile örtüşen adımlar var.

Yapay zekâ görünürlüğü nedir, klasik SEO’dan farkı ne?

Bu alana GEO (Generative Engine Optimization), AI SEO ya da yanıt motoru optimizasyonu gibi farklı adlar veriliyor. Kısa bir tanımla başlayalım:

Yapay zekâ görünürlüğü, ChatGPT, Gemini, Perplexity, Copilot ve Google’ın yapay zekâ özetleri gibi sistemlerin bir soruyu cevaplarken markanızı kaynak göstermesi ya da önermesi için yapılan çalışmadır. Klasik SEO’nun üzerine kurulur; fark, içeriğin soruya doğrudan ve alıntılanabilir biçimde cevap vermesine ve marka bilgisinin farklı kaynaklarda tutarlı olmasına daha fazla ağırlık verilmesidir.

Klasik SEO’da hedef, bir aramada üst sıralarda görünmek ve tıklanmaktır. Yapay zekâ cevaplarında ise kullanıcı çoğu zaman bağlantılara tıklamadan cevabı okur. Başarı, cevabın içinde adınızın geçmesi, sitenizin kaynak olarak gösterilmesi ve o kaynağa tıklayan kişinin doğru sayfaya ulaşmasıdır. Yine de iki çalışma birbirinden kopuk değildir: dizine eklenmeyen, yavaş ya da içeriği belirsiz bir site iki alanda da zorlanır. Bu yüzden GEO’yu ayrı bir uğraş değil, SEO çalışmasının yeni bir katmanı olarak ele almak daha doğrudur.

Yapay zekâ sistemleri kaynak seçerken neye bakıyor?

Bu sistemleri geliştiren şirketler kaynak seçme yöntemlerini ayrıntılı açıklamıyor ve yöntemler sık değişiyor. Aşağıdakileri kesin kurallar olarak değil, gözlemlenen eğilimler olarak okuyun.

Asistanlar bir soruya iki yoldan cevap üretir: modelin eğitim sırasında öğrendikleriyle ya da soru anında web’de arama yapıp bulduğu sayfaları okuyarak. Güncel ve yerel sorularda ikinci yol ağır basar; kaynak bağlantıları da genellikle bu yoldan gelir. Google’ın yapay zekâ özetleri de Google’ın kendi dizinindeki sayfalardan beslenir, bu yüzden klasik SEO çalışması burada doğrudan işe yarar. Kaynak olarak seçilen sayfalarda bazı ortak özellikler öne çıkıyor:

  • Erişilebilirlik: Sayfa arama motorunun dizininde olmalı ve botlar tarafından okunabilmelidir.
  • Soruyla doğrudan eşleşme: Cevabı açıkça ve tercihen sayfanın üst kısmında veren içerik, aynı konuyu dolaylı anlatan içerikten daha kolay alıntılanır.
  • Kanıt ve özgüllük: Tarihli ve kaynaklı rakamlar, gerçek vaka örnekleri ve somut süreç anlatımı genel övgü cümlelerinden daha değerlidir.
  • Güncellik: Hızla değişen konularda yakın tarihli içerik öne çıkabilir.
  • Başka kaynaklarda bahsedilme: Markanızın sektör yayınlarında, dizinlerde ve topluluklarda tutarlı biçimde geçmesi, sistemin sizi güvenilir bir aday olarak görmesine yardımcı olabilir.

Alıntılanabilir net tanımlar yazın

Bir asistan cevap yazarken sayfanızın tamamını değil, soruya en iyi cevap veren parçayı kullanır. Bu parçanın kendi başına anlaşılır olması gerekir. Pratikte işe yarayan yöntem, her önemli sayfanın başına 40-70 kelimelik bir tanım paragrafı koymaktır. Yukarıdaki alıntı kutusu bunun bir örneği.

  • İlk cümle konuyu doğrudan tanımlasın: "Kurumsal web sitesi, bir firmanın kim olduğunu ve ne yaptığını anlatan resmî dijital vitrinidir" gibi.
  • Paragraf, önceki bölümlere atıf yapmadan tek başına okunabilsin. "Yukarıda belirttiğimiz gibi" türünden ifadeler alıntıyı bozar.
  • Ne yaptığınız, kime hizmet verdiğiniz ve hangi bölgede çalıştığınız aynı paragrafta açıkça yazsın.
  • Abartılı sıfatlar yerine doğrulanabilir bilgi kullanın: hizmet kapsamı, süreç adımları, tarihli ve kaynaklı sonuçlar.
  • Ara başlıkları müşterinin sorduğu biçimde yazın: "Fiyat neye göre belirlenir?", "Süreç nasıl işler?"

Farkı bir örnekle görmek kolay. "Sektörün öncü firmalarından biri olarak yenilikçi çözümler sunuyoruz" cümlesi hiçbir soruya cevap vermez. "Firmamız, Ankara’daki işletmeler için kurumsal web sitesi ve yönetim paneli geliştirir; süreç keşif, tasarım, geliştirme ve yayın adımlarından oluşur" cümlesi ise kim, ne ve nerede sorularını tek seferde cevaplar.

Bu yaklaşımı kendi sitemizde de kullanıyoruz: odak hizmet sayfalarımız, konuyu tek paragrafta tanımlayan bir blokla başlıyor.

Soru-cevap içerik ve sayfa mimarisi

Yapay zekâ görünürlüğü tek tek sayfalarla değil, sitenin bütününde kurulan bir bilgi yapısıyla gelir. Başlangıç noktası, müşterilerinizin satın almadan önce sorduğu soruların listesidir. Satış ekibinize, telefon ve WhatsApp yazışmalarınıza, teklif toplantılarında gelen sorulara bakın. Bu sorular genellikle üç grupta toplanır:

  • Tanım soruları: "Bu nedir, ne işe yarar?"
  • Karar soruları: "Bu mu, şu mu?", "Hangi durumda hangisi?", "Fiyatı neye göre değişir?"
  • Seçim soruları: "Ankara’da kim yapıyor?", "Firma seçerken nelere bakmalı?"

Her hizmet için ayrı bir sayfa, karar sorularını yanıtlayan rehber yazıları ve her sayfanın sonunda gerçek soruları cevaplayan bir SSS bölümü bu listeyi karşılar. Vaka sayfaları da önemli bir kanıt kaynağıdır: tarihi, kapsamı ve kaynağı belirtilmiş sonuçlar, asistanlara "bu firma ne yapmış?" sorusu için dayanak verir. Hizmet, sektör ve rehber katmanlarından oluşan bu yapıyı eğitim sektöründe SEO içerik mimarisi yazımızda ayrıntılı anlattık; aynı model başka sektörlere de uygulanabilir.

Teknik altyapı: yapısal veri, llms.txt ve bot erişimi

Yapısal veri

Schema.org işaretlemesi, sayfanızdaki bilgiyi makinelerin yanlış anlamayacağı biçimde tarif eder. Çoğu işletme için üç tür önceliklidir:

  • Organization ya da LocalBusiness: Firma adı, logo, adres, iletişim bilgisi ve sosyal hesapları birbirine bağlayan sameAs alanı.
  • Service: Her hizmet sayfasında hizmetin adı, sağlayıcısı ve hizmet bölgesi.
  • FAQPage: SSS bölümlerindeki soru ve cevaplar. Google bu işaretlemeyle zengin sonuç göstermeyi artık yalnızca sınırlı sayıda siteye ayırıyor; yine de işaretleme, soru ve cevapların yapısını makinelere açık eder.

Kural basit: işaretlemede yalnızca sayfada görünen bilgiyi kullanın. Sayfada olmayan bir yorumu, puanı ya da hizmeti şemaya eklemek fayda değil risk getirir.

llms.txt

llms.txt, sitenizin ne anlattığını ve hangi sayfaların temel kaynak olduğunu özetleyen, sitenin kök dizininde duran düz metin bir dosyadır. Henüz resmî bir standart değil ve büyük sistemlerin bu dosyayı ne ölçüde kullandığı net değil. Tek başına sonuç getirmez, ama hazırlaması kolaydır; abowcreative.com’da da kullanıyoruz.

Bot erişimi ve sunucuda hazır içerik

robots.txt dosyanızın yapay zekâ botlarını farkında olmadan engellemediğini kontrol edin. Örneğin OpenAI, arama için kullandığı OAI-SearchBot ile model eğitimi için kullandığı GPTBot’u ayrı belirteçlerle yönetmenize izin veriyor; eğitime kapalı kalıp aramada görünmek mümkün. Google tarafında Google-Extended belirteci Gemini modelleriyle ilgilidir, aramadaki yapay zekâ özetleri ise normal Google taramasına dayanır. Bir diğer önemli nokta, içeriğin sunucuda hazır gelmesidir: yalnızca tarayıcıda JavaScript ile oluşan metinleri birçok bot okuyamayabilir. Siteniz bu yapıdaysa içerik düzenlemesinden önce teknik bir düzeltme gerekebilir. Yenilemeyi düşünüyorsanız bu altyapıyı nasıl kurduğumuzu kurumsal web sitesi sayfasında görebilirsiniz.

Bing Webmaster Tools ve IndexNow

Türkiye’de arama denince akla önce Google gelir, bu yüzden Bing çoğu zaman ihmal edilir. Oysa Microsoft’un Copilot’u Bing dizinine dayanır ve bazı başka asistanların web araması da üçüncü taraf arama sağlayıcılarından yararlanır. Bing’in dizininde olmayan bir sayfanın bu cevaplarda kaynak olma ihtimali düşer.

  • Sitenizi Bing Webmaster Tools’a ekleyin; Google Search Console hesabınızdan içe aktararak birkaç dakikada doğrulayabilirsiniz.
  • Site haritanızı gönderin ve tarama hatalarını düzenli kontrol edin.
  • IndexNow protokolünü kurun. IndexNow, yeni ya da güncellenen bir sayfayı Bing ve Yandex gibi katılımcı arama motorlarına anında bildirmenizi sağlar. Google bu protokolü kullanmıyor; Google için Search Console ve site haritası esas olmaya devam ediyor.

Marka bahsi ve tutarlı NAP bilgisi

Bir asistan markanızı önerirken yalnızca sizin sitenize değil, sizinle ilgili başka kaynaklara da bakabilir. Bu kaynaklarda birbirini tutmayan bilgiler, sistemin sizi güvenle önermesini zorlaştırır. Yerel SEO’da NAP (Name, Address, Phone) olarak bilinen ad, adres ve telefon üçlüsü burada da temeldir.

  • Firma adını her yerde aynı yazın; hem kısa ad hem de uzun unvan kullanıyorsanız hangisinin nerede geçeceğini belirleyin.
  • Google İşletme Profili, sosyal hesaplar, LinkedIn, sektör dizinleri ve web sitenizdeki adres ve telefon birebir aynı olsun.
  • Ne yaptığınızı anlatan tek cümlelik açıklamayı tüm profillerde ortak kullanın.
  • Taşındıysanız eski adresi her platformda güncelleyin; eski kayıtlar uzun süre dolaşımda kalabilir.
  • Sektör yayınlarında, etkinliklerde, müşteri sitelerinde ve topluluklarda markanızın doğal biçimde anılmasını sağlayacak işler üretin. Bağlantı verilmese bile anılmak önemlidir.

Bizim için bu, Abow Creative adının ve Yenimahalle’deki Dosima Plaza adresinin sitede, İşletme Profili’nde ve sosyal hesaplarda aynı biçimde yazılması demek. Küçük görünen bir yazım farkı bile, iki ayrı işletme varmış izlenimi yaratabilir.

Yapay zekâ görünürlüğü nasıl ölçülür?

GA4’te yapay zekâdan gelen trafik

Kullanıcı bir asistanın gösterdiği kaynağa tıkladığında ziyaret çoğu zaman yönlendiren site bilgisiyle gelir. GA4’te chatgpt.com, perplexity.ai, gemini.google.com ve copilot.microsoft.com gibi kaynakları özel bir kanal grubunda toplayın ve bu kanalı yönlendirme kanalının üstüne yerleştirin; böylece bu ziyaretler genel yönlendirmelerin içinde kaybolmaz. Ardından hangi sayfalara geldiklerine ve talebe dönüşüp dönüşmediklerine bakın. İki sınırı unutmayın: uygulamalardan gelen ziyaretlerin bir kısmı kaynak bilgisi taşımaz ve doğrudan trafik gibi görünür. Google’ın yapay zekâ özetlerinden gelen tıklamalar ise Search Console’da normal web aramasının içinde sayılır, ayrı raporlanmaz.

Manuel soru taraması

Trafik verisi, görünürlüğün yalnızca tıklanan kısmını gösterir. Asıl tabloyu görmek için düzenli bir soru taraması yapın:

  1. Müşterilerinizin sorduğu soruları bir listede toplayın; tanım, karar ve seçim sorularının her birinden örnek olsun.
  2. Her soruyu takip ettiğiniz asistanlara sorun; cevapta hangi markaların geçtiğini ve hangi kaynakların gösterildiğini kaydedin.
  3. Cevaplar oturumdan oturuma değiştiği için her soruyu birkaç kez ve mümkünse geçmişi olmayan bir oturumda sorun.
  4. Taramayı her ay aynı listeyle tekrarlayın, değişimi o ay yaptığınız içerik ve teknik çalışmalarla yan yana not edin.

Garanti yok, ama bir yol haritası var

"ChatGPT’de ilk sırada çıkacaksınız" diyen bir teklif gerçekçi değildir. Bu sistemlerin cevapları kişiye, bağlama ve zamana göre değişir; kimse sonucu garanti edemez. Yapılabilecek olan, kaynak olma ihtimalini artıran adımları atmak ve değişimi düzenli ölçmektir. Başlamak için şu sırayı öneriyoruz:

  1. Hedef soru listesini çıkarın ve ilk taramayı yapın.
  2. robots.txt dosyasını, sunucuda hazır gelen içeriği ve site haritasını kontrol edin.
  3. Önemli sayfalara 40-70 kelimelik tanım paragrafları ve gerçek sorulardan oluşan SSS bölümleri ekleyin.
  4. Organization, Service ve FAQPage işaretlemelerini kurun, llms.txt dosyasını yayınlayın.
  5. Bing Webmaster Tools ve IndexNow kurulumunu tamamlayın.
  6. Ad, adres ve telefon bilgisini tüm platformlarda eşitleyin.
  7. GA4’te yapay zekâ kanalını kurun ve soru taramasını her ay tekrarlayın.

Bu çalışmayı nasıl yürüttüğümüzü yapay zekâ görünürlüğü sayfasında, temelindeki arama motoru çalışmasını ise SEO hizmeti sayfasında anlattık. Teklifleri proje bazlı ve yazılı hazırlıyoruz; ilk görüşme ve mevcut durumun teşhisi ücretsiz. Sitenizin bugün asistanlarda nasıl göründüğünü birlikte görmek isterseniz bize yazabilirsiniz.

Bu sistemi markanız için kuralım

Yazıda anlattığımız yaklaşımı eğitim markanıza uyarlamak için ücretsiz bir ön görüşme yapalım. Mevcut durumunuza birlikte bakalım.

WhatsAppGörüşme PlanlaAra